Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
Strony WWWSerwery VPSDomenyHostingDarmowy Hosting CBA.pl

O moim mieście


Położenie Historia Współczesność Zabytki Sport i kultura



POŁOŻENIE

Radzyń Podlaski położony jest w północnej części województwa lubelskiego, na Równinie Radzyńskiej, nad rzeką Białką, która jest prawym dopływem Tyśmienicy. 17 tysięczne miasteczko o powierzchni około19 km2 leży przy skrzyżowaniu dróg krajowych nr 19 (Białystok - Lublin) oraz nr 63 (Siedlce-Sławatycze). Współrzędne geograficzne stolicy powiatu radzyńskiego to: 51o47'N i 22o37'E.



HISTORIA

Radzyń Podlaski to stare królewskie miasto, którego początki sięgają pierwszych Jagiellonów. W latach dwudziestych piętnastego wieku król Władysław Jagiełło nadał Kozietule i Łosiowi pustkę nad rzeką Białką. W 1430 roku Mikołaj Cebulka (sekretarz księcia Witolda) zakłada na tych terenach wieś zwaną Niżna Białka (późniejsza nazwa Kozirynek) oraz funduje kościół. Po dwudziestu sześciu latach, 18 czerwca biskup krakowski Zbigniew kardynał Oleśnicki eryguje parafię pod wezwaniem Świętej Trójcy.

Konkurencją dla Koziegorynku staje się lokowane przez Grota z Ostrowa na mocy przywileju Kazimierza Jagiellończyka z 1465 roku miasto Radzyń, które powstaje "na pustym miejscu zwanym Radzików" i które trzy lata później otrzymuje prawa miejskie. W 1473 roku Dominik Kaznowski nabywa wójtostwo radzyńskie. Staje się również właścicielem wsi Niżna Białka, a nazwę Kozirynek przenosi na Radzyń. Gdy rodzian Kaznowskich traci Kozirynek (Radzyń), postanawia założyć nową osadę, którą nazwali Budzyń. W drugiej połowie XVII wieku zostaje ona włączona do Radzynia.

W połowie XVI wieku "miasto Radzyń z przedmieściem Kozirynek" król Zygmunt Stary wydzierżawił rodzinie Mniszchów, którzy w 1641 roku ukończyli budowę murowanego, późnorenesansowego kościoła pod wezwawniem Świętej Trójcy. Dzięki przywilejom królów Zygmunta Starego, Zygmunta Augusta, Władysława IV i Jana III Sobieskiego miasto zaczęło się stopniowo rozwijać. W latach osiemdziesiątych XVII wieku starostwo radzyńskie przeszło w ręce Stanisława Antoniego Szczuki. W 1690 roku przywilejem lokacyjnym Jana III Sobieskiego zostaje rozpoczęta budowa Nowego Miasta. W tym czasie powstają cerkwie unicka i prawosławna oraz żydowska synagoga.

W 1741 roku Radzyń przechodzi w ręce generała artylerii litewskiej Eustachego Potockiego, który postanowił wznieść pałac zaprojektowany i budowany w latach 1750-1759 przez Jakuba Fontanę. W tym okresie miasto stało się ośrodkiem życia politycznego i kulturowego. To tutaj Ignacy Potocki (syn Eustachego) pracował nad niektórymi artykułami Konstytucji 3 Maja.

Mieszkańcy Radzynia i okolic brali aktywny udział w wielkich wydarzeniach historycznych: powstaniu kościuszkowskim, listopadowym, styczniowym oraz w walkach toczonych o niepodległość w czasie I i II wojny światowej. Na skutek represji ze strony hitlerowców zginęła duża część mieszkańców oraz zniszczona została znaczna część miasta (łącznie z Pałacem Potockich). Dopiero po wojnie miasto „złapało drugi oddech”. Powstały nowe dzielnice mieszkaniowe, a obszar zurbanizowany zwiększył się trzykrotnie.


Herb miasta Radzyń kilkakrotnie zmieniał swój wygląd. Pierwszym był herb Rawicz, tj. panna na niedźwiedziu, którym pieczętował się Grot z Ostrowa. Następny widniał na przywileju Jana III Sobieskiego i przedstawiał białego niedźwiedzia stojącego przy dębie w czerwonym polu. Inny herb przedstawiający jelonka (Brochowicz) miała rodzina Kątskich, w której władaniu dobra radzyńskie znajdowały się do 1741 roku. Jednak nie był to herb miasta a właścicieli Radzynia. Ostatecznie Miejska Rada Nadzorcza przyjęła uchwałę, że miasto ma w herbie białego niedźwiedzia (kroczącego w lewo) w czerwonym polu




WSPÓŁCZESNOŚĆ

Od 1999 roku Radzyń Podlaski stał się siedzibą, powstałego w ramach reformy administracyjnej, powiatu radzyńskiego. W związku z tym w mieście powstał nowy urząd (Starostwo Powiatowe) a co za tym idzie nowe miejsca pracy. W skład powiatu weszło siedem gmin wiejskich i jedna miejska o łącznej powierzchni około 965 km2.

Swoje perspektywy rozwoju miasto wiąże z położeniem w pobliżu granicy Unii Europejskiej, obsługą przygranicznego ruchu tranzytowego i rozwoju przemysłu rolno - spożywczego. W tym celu zainwestowano w infrastrukturę drogową. W 1997 roku udało się zakończyć budowę obwodnicy drogi krajowej nr 19. Inwestycja ta znacząco odciążyła centrum miasta, jeśli chodzi o ilość przejeżdżających przez nie samochodów. Kilka lat temu zakończono modernizację drogi nr 63 ( ul. Kleeberga i Wisznicka).

Dużą inwestycją dla miasta była budowa nowej, bardzo nowoczesnej siedziby dla Straży Pożarnej (ul. Pomiarowa). Ogromnym obciążeniem była również budowa oczyszczalni ścieków. Inwestycja ta trwała kilka lat i pochłonęła ogromną ilość pieniędzy. W obecnej chwili powstaje nowy budynek, w którym swoją nową siedzibę będzie miała Policja.

W tej chwili w Radzyniu swoją siedzibę mają następujące urzędy i instytucje: Urząd Miasta i Gminy, Starostwo Powiatowe, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Archiwum Państwowe, KRUS, Powiatowy Urząd Pracy, Prokuratura Rejonowa, Sąd Rejonowy, Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej, Przedsiębiorstwo Usług komunalnych, Rozdzielnia Gazu, Straż Miejska, Policja, Straż Pożarna, Szpital Powiatowy, Urząd Skarbowy, Urząd Statystyczny, ZUS, Zakład Energetyczny, Nadleśnictwo …

Radzyń jest znaczącym ośrodkiem oświatowym w województwie lubelskim. W mieście działają: Przedszkole Miejskie, dwie Szkoły Podstawowe, dwa Gimnazja, Liceum Ogólnokształcące, Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych. Ponadto w mieście swoją siedzibę mają Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Karola Lipieńskiego, Medyczne Studium Zawodowe, Ośrodek Szkolenia i Wychowania OHP oraz Poradnia Psychologiczno - Pedagogiczna.

Od wielu dziesiątków lat Radzyń Podlaski jest siedzibą Radzyńskiego Dekanatu Rzymskokatolickiego. Funkcję dziekana pełni proboszcz parafii Św. Trójcy. Na terenie miasta funkcjonuje terenowa redakcja Katolickiego Radia Podlasia (101,7 fm).




ZABYTKI

Rokokowy zespół pałacowo - parkowy wzniesiony został przez Eustachego Potockiego w latach 1750 - 1759, według projektu architekta królewskiego Jakuba Fontany. Pałac znajduje się w pierwszej dziesiątce takich cudów architektury jak: Wersal, pałac Sobieskiego w Wilanowie, Branickich w Białymstoku. Dziedziniec od południa otoczony został murem oporowym, w którym znajduje się kuta żelazna brama wjazdowa, otwierająca się na groblę wiodącą pomiędzy czterema zbiornikami wodnymi. Fontana zaprojektował również ogród pałacowy, a założył go warszawski ogrodnik Dawid Knackfus. Elementem centralnym jest dwukondygnacyjny budynek pałacu, który ozdobiony jest rzeźbami autorstwa Jana Chryzostoma Redlera. W piwnicach mieści się otwarta w 2004 roku Radzyńska Izba Regionalna, w której można obejrzeć wystawę poświęconą historii pałacu i jego właścicieli oraz inne wystawy związane z przeszłością ziemi radzyńskiej.

Oranżeria wybudowana została około 1756 roku a zaprojektował ją Jakub Fontana w stylu rokokowym. Położony we wschodniej części budynek fasadą zwrócony jest na południe. Zdobi ją rzeźba dłuta Jana Ch. Redlera - "Rydwan Apollina", wzorowany na rzeźbie paryskiego pałacu Burbon. "Rydwan Apollina" uznany jest za najlepszą rzeźbę rokokową w Polsce.

Kościół pw. Świętej Trójcy jest najstarszym murowanym kościołem Wzniesiony przez rodzinę Mniszków w 1641 roku. Świątynia wybudowana jest w stylu renesansowym odmiany lubelsko - kaliskiej. Wewnątrz kościoła, w kaplicy południowej, znajduje się nagrobek fundatorów budowli Zofii i Mikołaja Mniszków. Na północnej ścianie kościoła umieszczono renesansową ambonę w kształcie pięcioboku. Ołtarz główny kościoła pochodzi z początku XVIII w., został wykonany w stylu barokowym, z drewna polichromowanego z elementami złoconymi i posrebrzanymi. W centrum ołtarza umieszczono dwa, wystawiane na zmianę, obrazy autorstwa Józefa Buchbindera: "Św. Trójcę" i "Ukrzyżowanie". Po bokach znajdują się rzeźby patronów Polski: Św. Wojciecha i Św. Stanisława.

Barokowa kaplica pw. Aniołów Stróżów. Znajduje się po stronie północnej ulicy Sitkowskiego. Powstała w końcu XVIII wieku z fundacji podkanclerza Stanisława Antoniego Szczuki.

Słup sakralny. Ten trzyipółmetrowy obelisk z cegieł stoi na osi północnej pałacu, tuż za ogrodzeniem parku. Jego pochodzenie i rola do dziś nie są jasne. Jedna z hipotez przypisuje mu rolę wotywną.

Podmiejski pałacyk zwany "Gubernią". Budynek stoi przy ul. Sitkowskiego. Zbudowany przez Potockich pod koniec XVIII wieku. Jest to elektyczna budowla otoczona parkiem.

Cmentarz parafialny z neogotycką kaplicą pw. Św. Anny. Prawdopodobnie pochodzi ona z 1870 roku. Na cmentarzu zaś znajdują się zabytkowe XIX wieczne nagrobki.




SPORT i KULTURA

Ludowy Klub Sportowy Orlęta - Spomlek. Klub funkcjonuje od 1924 roku. Obecnie działalność klubu skupia się na prowadzeniu sekcji piłki nożnej. W sezonie piłkarskim 2005/2006 klub odniósł największy sukces - awans do III ligi! Prowadzona jest również aktywna praca z młodzieżą w ramach drużyn: juniorów, trampkarzy i młodzików. Zawody piłkarskie rozgrywane są na nowoczesnym stadionie przy ul. Warszawskiej 77. Obiekt posiada 1023 miejsca siedzące, bardzo nowoczesne zaplecze socjalne, budynek spikerski, monitoring, zegar boiskowy, dobrą płytę główną boiska (wymiary 64 x 104 m) oraz boiska treningowe.
W LKS Orlęta funkcjonuje również sekcja szachowa, której członkowie odnoszą sukcesy na arenie ogólnopolskiej.

Młodzieżowy Klub Sportowy Radzyńska Akademia Taekwon-Do. Działa sławiąc Radzyń w kraju i za granicą od września 1992 roku. Na co dzień w szeregach Akademii trenuje około 70 osób. Twórcą i animatorem oraz głównym prezesem i trenerem jest Janusz Wlizło (trener taekwon-do kl.II). Akademia wychowała między innymi 8 zawodników ze stopniem mistrzowskim (1'Dan) w tym jednego z 2' Danem oraz 6 sędziów.
R.A.T. nalezy do ścisłej czołówki klubów w Polsce. Wychowankowie Akademii 30-krotnie zdobywali mistrzostwo Polski. Trenowali również z kadrą narodową, z którą zdobywali medale. W 2003 roku na Mistrzostwach Polski Juniorów Młodszych R.A.T. wywalczyła 2 miejsce w medalowej klasyfikacji generalnej, a rok później tytuł "Najlepszego Klubu" Pucharu Polski Juniorów.

Radzyński Ośrodek Kultury i Rekreacji mieści się w osiemnastowiecznej oranżerii. Największe imprezy organizowane przez ROKiR to:
- Ogólnopolskie Spotkanie z Piosenką Autorską "Oranżeria" (od 1996r.)
- Międzynarodowe Warsztaty Teatralne "Dialogi"
- Ogólnopolski Konkurs Satyryczny "Biały Miś"
Ponadto organizowane są liczne imprezy o zasięgu regionalnym i powiatowym, m.in.:
- Spotkania z Kolędą i Pastorałką "Kolędobranie"
- konkurs na najpiękniejszą palmę i pisankę podlaską
- konkursy plastyczne, literackie i recytatorskie.
W ośrodku działa prężnie Galeria "Oranżeria" organizująca ok 12 wystaw rocznie. W strukturze ROKiR są także miejska orkiestra dęta, kluby seniora, Klub kolekcjonera "Niedźwiadek", Radzyński Klub Fotograficzny "Klatka". Ośrodek jest również wydawcą lokalnego miesięcznika "Grot".

Radzyńskie Towarzystwo Muzyczne im. Karola Lipińskiego od 20 lat organizuje Dni Karola Lipińskiego - cykl koncertów poświęconych pamięci wielkiego radzynianina.